Kolorektal Kanserler
Kolorektal kanserler; kalın bağırsak, yani kolon, ve bağırsağın son bölümü olan rektumdan kaynaklanan kanserlerdir. Erken dönemde belirti vermeyebilir. Bu nedenle düzenli tarama, erken tanı ve başarılı tedavi için çok önemlidir.
Kolorektal Kanser Belirtileri
Aşağıdaki şikâyetler kolorektal kanserle ilişkili olabilir:
- Dışkıda kan görülmesi
- Makattan kanama
- Uzun süren kabızlık veya ishal
- Dışkılama alışkanlığında değişiklik
- Dışkının incelmesi
- Karın ağrısı, şişkinlik veya kramp
- Dışkılama sonrası tam boşalamama hissi
- Nedeni açıklanamayan kilo kaybı
- Halsizlik, yorgunluk ve kansızlık
Bu belirtiler her zaman kanser anlamına gelmez; ancak mutlaka bir genel cerrahi veya gastroenteroloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.
Kimler Risk Altındadır?
Kolorektal kanser riski bazı kişilerde daha yüksektir:
- 45 yaş ve üzeri bireyler
- Ailesinde kolon veya rektum kanseri olanlar
- Daha önce bağırsak polibi saptananlar
- Ülseratif kolit veya Crohn hastalığı olanlar
- Lynch sendromu veya ailesel polipozis gibi genetik yatkınlığı olanlar
- Sigara, alkol, obezite ve hareketsiz yaşam tarzı olanlar
Tarama Neden Önemlidir?
Kolorektal kanserlerin önemli bir kısmı, önce polip adı verilen iyi huylu oluşumlar şeklinde başlar. Kolonoskopi sırasında bu polipler saptanıp çıkarılabilir. Böylece kanser gelişmeden önlem alınabilir.
Ortalama riskli bireylerde kolorektal kanser taramasına genellikle 45 yaşından itibaren başlanması önerilir. 45–75 yaş arası düzenli tarama önerilir; 76–85 yaş arasında ise karar kişinin genel sağlık durumuna göre verilmelidir.
Tanı Nasıl Konur?
Kolorektal kanser şüphesinde en önemli inceleme kolonoskopidir. Kolonoskopi ile kalın bağırsak ve rektum iç yüzeyi kamera yardımıyla değerlendirilir. Şüpheli alanlardan biyopsi alınabilir.
Gerekli durumlarda ek olarak şu tetkikler istenebilir:
- Kan testleri
- Dışkıda gizli kan testi
- Bilgisayarlı tomografi
- MR
- PET/BT
- Tümör belirteçleri
Tedavi Yöntemleri
Tedavi; tümörün yerine, evresine, hastanın genel durumuna ve ek hastalıklarına göre planlanır.
Başlıca tedavi yöntemleri şunlardır:
- Cerrahi tedavi
- Kemoterapi
- Radyoterapi
- Hedefe yönelik tedaviler
- İmmünoterapi
- Multidisipliner onkoloji değerlendirmesi
Kolon kanserlerinde temel tedavi çoğu zaman cerrahidir. Rektum kanserlerinde ise bazı hastalarda ameliyat öncesi radyoterapi ve/veya kemoterapi gerekebilir.
Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?
Dışkıda kan, makattan kanama, dışkılama alışkanlığında kalıcı değişiklik, açıklanamayan kilo kaybı veya kansızlık varsa vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.
Erken tanı hayat kurtarır.
Not: Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.