İltihabi Bağırsak Hastalıkları (İBH)

İltihabi bağırsak hastalıkları; sindirim sisteminde uzun süreli iltihaplanma ile seyreden kronik hastalıklardır. En sık görülen iki tipi:

• Crohn Hastalığı
• Ülseratif Kolit

Bu hastalıklar dönem dönem alevlenme ve sakinleşme süreçleri gösterebilir. Erken tanı ve düzenli takip ile hastaların yaşam kalitesi önemli ölçüde korunabilir.

İltihabi Bağırsak Hastalıklarının Belirtileri

Belirtiler hastalığın tipine ve bağırsakta tuttuğu bölgeye göre değişebilir.

Sık görülen şikâyetler:

• Uzun süren ishal
• Karın ağrısı
• Makattan kanama
• Dışkıda kan veya mukus
• Acil tuvalet ihtiyacı
• Kilo kaybı
• Halsizlik ve yorgunluk
• Ateş
• Kansızlık
• İştahsızlık

Bazı hastalarda bağırsak dışı belirtiler de görülebilir:

• Eklem ağrıları
• Göz iltihabı
• Cilt bulguları
• Karaciğer ve safra yolu hastalıkları

(crohnscolitisfoundation.org)

Crohn Hastalığı Nedir?

Crohn hastalığı sindirim sisteminin herhangi bir bölümünü tutabilir. En sık ince bağırsak ve kalın bağırsakta görülür.

Özellikleri:

• Bağırsak duvarının tüm katlarını etkileyebilir
• Sağlam ve hastalıklı alanlar birlikte görülebilir
• Darlık, fistül ve apse gelişebilir

Ülseratif Kolit Nedir?

Ülseratif kolit yalnızca kalın bağırsağı ve rektumu etkiler.

Özellikleri:

• Hastalık bağırsak iç yüzeyinde sınırlıdır
• Sürekli yayılım gösterir
• En sık kanlı ishal ile belirti verir

İltihabi Bağırsak Hastalıklarının Nedenleri

Kesin neden tam olarak bilinmemektedir. Hastalığın gelişiminde:

• Bağışıklık sistemi düzensizlikleri
• Genetik yatkınlık
• Çevresel faktörler
• Bağırsak mikrobiyotası değişiklikleri

rol oynayabilir.

Tanı Nasıl Konur?

Tanıda hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve çeşitli testler birlikte değerlendirilir.

Kullanılabilecek yöntemler:

• Kan testleri
• Dışkı testleri
• Kolonoskopi
• Endoskopi
• Biyopsi
• MR veya BT görüntüleme

Kolonoskopi ve biyopsi tanıda önemli rol oynar.

Tedavi Yöntemleri

Tedavi hastalığın tipi, yaygınlığı ve şiddetine göre planlanır.

İlaç Tedavileri

• Antiinflamatuvar ilaçlar
• Kortizon tedavileri
• Bağışıklık sistemi düzenleyicileri
• Biyolojik ajanlar
• Hedefe yönelik yeni tedaviler

Beslenme ve Yaşam Tarzı

• Dengeli beslenme
• Yeterli sıvı tüketimi
• Sigaradan uzak durma
• Düzenli takip

Bazı hastalarda belirli gıdalar şikâyetleri artırabilir.

Cerrahi Tedavi

Bazı durumlarda cerrahi gerekebilir:

• İlaç tedavisine yanıtsız hastalık
• Darlık gelişimi
• Fistül veya apse
• Şiddetli kanama
• Bağırsak delinmesi
• Kanser gelişimi veya kanser riski

Crohn hastalığında cerrahi hastalığı tamamen ortadan kaldırmayabilir. Ülseratif kolitte ise bazı hastalarda kalıcı tedavi sağlayabilir. (mayoclinic.org)

Düzenli Takibin Önemi

İltihabi bağırsak hastalıkları kronik hastalıklardır ve düzenli kontrol gerektirir.

Uzun süreli hastalık varlığında kolorektal kanser riski artabileceği için düzenli kolonoskopik takip önemlidir.

Ne Zaman Doktora Başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlarda uzman değerlendirmesi gerekir:

• Uzun süren ishal
• Dışkıda kan
• Nedeni açıklanamayan kilo kaybı
• Şiddetli karın ağrısı
• Sürekli halsizlik
• Ateş ile birlikte bağırsak şikâyetleri

Erken tanı ve uygun tedavi hastalığın kontrolünde büyük önem taşır.

Not: Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.